Canxi là khoáng chất cần thiết cho hệ xương, răng, hoạt động cơ bắp và dẫn truyền thần kinh. Tuy nhiên, việc tự uống viên canxi kéo dài quanh năm – đặc biệt với liều cao, không phải lúc nào cũng cần thiết và có thể không phù hợp với mọi người.

Vì sao nhiều người dễ thiếu canxi?

Chế độ ăn hiện đại có thể dư năng lượng nhưng vẫn thiếu vi chất, trong đó có canxi. Nguyên nhân thường gặp gồm:

• Ít sử dụng sữa, sữa chua, phô mai hoặc thực phẩm tăng cường canxi.

• Khẩu phần thiếu cá nhỏ ăn cả xương, đậu phụ, các loại đậu, rau xanh phù hợp.

• Người lớn tuổi hấp thu dinh dưỡng kém hơn hoặc ăn uống không đầy đủ.

• Phụ nữ sau mãn kinh, người ít vận động, ít tiếp xúc ánh nắng có nguy cơ suy giảm sức khỏe xương cao hơn.

• Một số bệnh lý hoặc thuốc điều trị có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa canxi và vitamin D.

Tuy vậy, thiếu canxi không đồng nghĩa với việc ai cũng nên tự mua viên canxi để uống liên tục.

Uống canxi quá nhiều có thể gây gì?

Canxi cần thiết, nhưng bổ sung quá mức – nhất là dưới dạng thực phẩm bổ sung, có thể làm tăng nguy cơ gặp một số vấn đề sức khỏe ở người nhạy cảm hoặc có bệnh nền.

Một số nghiên cứu quan sát cho thấy việc dùng canxi liều cao từ thực phẩm chức năng có thể liên quan đến nguy cơ tim mạch cao hơn ở một số nhóm đối tượng, trong khi lượng canxi đến từ thực phẩm tự nhiên không cho thấy xu hướng tương tự rõ rệt. Vì vậy, không nên quan niệm “uống càng nhiều càng tốt” hoặc dùng liều cao kéo dài khi chưa đánh giá khẩu phần ăn và tình trạng sức khỏe.

Ngoài ra, lượng canxi dư thừa có thể làm tăng nguy cơ táo bón, đầy bụng, buồn nôn; ở một số người có nguy cơ cao, việc bổ sung không phù hợp có thể liên quan đến sỏi thận hoặc tăng canxi máu.

Có cần uống canxi quanh năm không?

Câu trả lời là: không nhất thiết.

Nhu cầu canxi phụ thuộc vào tuổi, giới, chế độ ăn, mức vận động, tình trạng mãn kinh, bệnh lý nền, chức năng thận, tiền sử sỏi thận và các thuốc đang dùng. Viên canxi thường được cân nhắc khi:

• Khẩu phần ăn không đáp ứng đủ nhu cầu trong thời gian dài.

• Người có nguy cơ loãng xương hoặc đã được chẩn đoán giảm mật độ xương/loãng xương.

• Phụ nữ sau mãn kinh, người cao tuổi hoặc người có nguy cơ gãy xương cao theo đánh giá của bác sĩ.

• Có tình trạng hấp thu kém, chế độ ăn hạn chế hoặc chỉ định chuyên môn cụ thể.

Bài viết nguồn đề cập mức bổ sung tham khảo khoảng 500–600 mg/ngày trong một số trường hợp, nhưng liều phù hợp cần tính trên tổng lượng canxi từ thức ăn và viên bổ sung, không chỉ dựa vào số mg ghi trên sản phẩm.

Ưu tiên canxi từ thực phẩm

Với đa số người khỏe mạnh, nên ưu tiên xây dựng chế độ ăn đa dạng thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào viên uống. Một số nguồn canxi phổ biến gồm:

Canxi từ thực phẩm không chỉ cung cấp khoáng chất mà còn đi kèm protein và nhiều dưỡng chất khác, giúp bữa ăn cân đối hơn.

Muốn xương chắc, không chỉ cần canxi

Sức khỏe xương là kết quả của nhiều yếu tố. Bên cạnh canxi, cần lưu ý:

• Đảm bảo vitamin D theo nhu cầu và chỉ định chuyên môn để hỗ trợ hấp thu canxi.

• Ăn đủ protein, vì protein là thành phần quan trọng của cấu trúc xương.

• Duy trì vận động chịu trọng lượng như đi bộ, leo cầu thang, tập sức mạnh phù hợp thể trạng.

• Hạn chế hút thuốc, uống rượu bia quá mức và thói quen ít vận động.

• Khám và đánh giá nguy cơ loãng xương khi lớn tuổi, sau mãn kinh, có tiền sử gãy xương do chấn thương nhẹ hoặc có bệnh lý ảnh hưởng đến xương.

Khi nào nên đi khám?

Bạn nên trao đổi với bác sĩ nếu đang dùng canxi thường xuyên nhưng chưa được tư vấn liều; có tiền sử sỏi thận, bệnh thận, bệnh tim mạch; xuất hiện táo bón kéo dài, buồn nôn hoặc khát nhiều; hoặc thuộc nhóm nguy cơ loãng xương.

Tại Phòng khám Đa khoa M, bác sĩ có thể đánh giá chế độ ăn, các yếu tố nguy cơ, thuốc đang sử dụng và tình trạng sức khỏe xương để tư vấn chế độ dinh dưỡng, vận động và bổ sung vi chất phù hợp. Không nên tự ý sử dụng canxi liều cao hoặc kéo dài quanh năm chỉ vì lo ngại loãng xương.